വികസിത ഭാരതം 2047: ആഗോള സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി ‘ഭാരതത്തിന്റെ ഉദയം’

2047ല്‍, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നൂറാം വാര്‍ഷികം ആഘോഷിക്കുമ്പോള്‍, ഭാരതം ഒരു വികസിത രാഷ്‌ട്രമായി മാറാനുള്ള ദീര്‍ഘവീക്ഷണ പദ്ധതിയാണ് വികസിത ഭാരതം 2047. ഈ ലക്ഷ്യം സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ച, സാങ്കേതിക നേതൃത്വം, പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരത, സാമൂഹിക ഉള്‍ക്കൊള്ളല്‍ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

2047ഓടെ ഭാരതത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ 30-35 ട്രില്യണ്‍ ഡോളറിലേക്ക് ഉയരുമെന്നും, ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെയോ രണ്ടാമത്തെയോ വലിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായി മാറുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഭാരതത്തിന്റെ ഈ യാത്രയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങള്‍, വെല്ലുവിളികള്‍, ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലെ അതിന്റെ സ്ഥാനം എന്നിവയെ കുറിച്ച് പരിശോധിക്കാം.
സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ചയുടെ പാത: 2047ഓടെ ഭാരതം ഉയര്‍ന്ന വരുമാനമുള്ള രാഷ്‌ട്രമാകാന്‍ 7.8% വാര്‍ഷിക വളര്‍ച്ചാ നിരക്ക് നിലനിര്‍ത്തണമെന്ന് ലോകബാങ്ക് നിര്‍ദ്ദേശിക്കുന്നു. 2023-24ല്‍ 8.2% വളര്‍ച്ച കൈവരിച്ച ഭാരതം, ജി 20 രാഷ്‌ട്രങ്ങളെ മറികടക്കുന്ന പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചിട്ടുണ്ട്.

ജിഡിപി: 2047ഓടെ 30-35 ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ ജിഡിപി കൈവരിക്കുമെന്നാണ് പ്രവചനം. ഇത് ഭാരതത്തെ യുഎസിനും ചൈനയ്‌ക്കും ഒപ്പം ആഗോള ശക്തിയാക്കും.

പ്രതിശീര്‍ഷ വരുമാനം: നിതി ആയോഗിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, 2047ഓടെ പ്രതിശീര്‍ഷ വരുമാനം 18,000-20,000 ഡോളറിലേക്ക് ഉയരും, ഇത് ഇന്നത്തെ സ്പെയിനിന്റെ തലത്തിന് സമാനമാണ്.

ആഗോള സ്ഥാനം: 2025ല്‍ ജപ്പാനെ മറികടന്ന് നാലാമത്തെ വലിയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായ ഭാരതം, 2030 ഓടെ മൂന്നാമത്തെ സ്ഥാനം നേടും.

വളര്‍ച്ചയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങള്‍:

ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ ലാഭം: 140 കോടി ജനസംഖ്യയില്‍ 40% 25 വയസ്സിന് താഴെയാണ്. 2030ഓടെ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴില്‍ ശക്തി ഭാരതത്തിന് ഉണ്ടാകും. എന്നാല്‍, 35.6% മാത്രമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ തൊഴില്‍ പങ്കാളിത്തം ഉയര്‍ത്തേണ്ടതുണ്ട്.

എഐ, ഡിജിറ്റല്‍ നിര്‍മ്മാണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ തൊഴിലാളികളെ പരിശീലിപ്പിക്കല്‍ അനിവാര്യമാണ്.

സാങ്കേതിക നേതൃത്വം: എഐ ക്വാണ്ടം ടെക്നോളജി, ഹരിത ഊര്‍ജം തുടങ്ങിയ മേഖലകളില്‍ ഭാരതം ആഗോള നേതൃത്വം ലക്ഷ്യമിടുന്നു. സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പുകളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇലക്ട്രോണിക്സ് മേഖല 2047 ഓടെ രണ്ട് കോടി തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കും.

അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം: ഭാരതമാല, സാഗര്‍മാല, സ്മാര്‍ട്ട് സിറ്റി മിഷന്‍ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികള്‍ ബന്ധിപ്പിക്കലിന്റെ കാര്യക്ഷമത വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ആധാര്‍, യുപിഐ തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റല്‍ പശ്ചാത്തലം ഫിന്ടെക്, ഇ-ഗവേണന്‍സ് മേഖലകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

ഹരിത വളര്‍ച്ച:

2070ഓടെ നെറ്റ് സീറോ ലക്ഷ്യത്തോടെ, 2030ല്‍ 50% ഫോസില്‍ ഇതര ഊര്‍ജം കൈവരിക്കാന്‍ ഭാരതം ശ്രമിക്കുന്നു. നാഷണല്‍ ഹൈഡ്രജന്‍ മിഷന്‍ ഹരിത ഹൈഡ്രജനില്‍ ആഗോള നേതൃത്വം ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

ആഗോള സംയോജനം: സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകള്‍, ആഫ്രിക്ക, ലാറ്റിനമേരിക്ക തുടങ്ങിയ വിപണികളിലേക്കുള്ള കയറ്റുമതി 2047ഓടെ 8.67 ട്രില്യണ്‍ ഡോളറിലേക്ക് എത്തും. സ്വദേശിവത്കരണം ഭാരതത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പരമാധികാരം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

വെല്ലുവിളികള്‍: മാനവ മൂലധനം: 89.8% സാക്ഷരത നിരക്ക്, പരിമിതമായ ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങള്‍ എന്നിവ വെല്ലുവിളിയാണ്.

സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം: 35.6% മാത്രമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ തൊഴില്‍ പങ്കാളിത്തം 50% ആക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഘടനാപരമായ മാറ്റം: 45% തൊഴിലാളികള്‍ കൃഷിയില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോള്‍, അത് 17% മാത്രമാണ് ജിഡിപിയില്‍ സംഭാവന ചെയ്യുന്നത്.

നയ പരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍: 40% ജിഡിപി നിക്ഷേപവും എഫ്ഡിഐ ലഘൂകരണവും അനിവാര്യമാണ്.

ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയില്‍ ഭാരതം:
2047ഓടെ, ഭാരതം ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പുനര്‍നിര്‍വചിക്കും: സാമ്പത്തിക ശക്തി: 30-35 ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ ജിഡിപി, 50 കോടിയിലധികം മധ്യവര്‍ഗം.

നവീനതാ കേന്ദ്രം: എഐ, ഹരിത ഊര്‍ജം, ഡിജിറ്റല്‍ ഫിനാന്‍സ് എന്നിവയില്‍ ആഗോള നേതൃത്വം.

ജിയോ പൊളിറ്റിക്കല്‍ സ്വാധീനം: 2023ലെ ജി 20 പ്രസിഡന്‍സി ഭാരതത്തിന്റെ മനുഷ്യകേന്ദ്രീകൃത സമീപനം തെളിയിച്ചു.

2047ഓടെ, ഭാരതം ഒരു വികസിത രാഷ്‌ട്രമായി മാറാനുള്ള പാതയിലാണ്. യുവ ജനസംഖ്യ, സാങ്കേതിക നേതൃത്വം, പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരത എന്നിവയിലൂടെ, ഭാരതം 30-35 ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായി ലോകത്തെ നയിക്കും. എന്നാല്‍, മാനവ മൂലധന കുറവ്, സ്ത്രീകളുടെ തൊഴില്‍ പങ്കാളിത്തം, ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങള്‍ എന്നിവയില്‍ കൂടുതല്‍ പരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍ ആവശ്യമാണ്.