ലോക സൈക്കിൾ ദിനം: മലിനീകരണം ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ആദ്യപടി , സൈക്കിൾ ചവിട്ടൂ , ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കൂ

ന്യൂദൽഹി : എല്ലാ വർഷവും ജൂൺ 3 ന് ലോക സൈക്കിൾ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. ലളിതമായ ഗതാഗത മാർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം അടിവരയിടുക മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതി സുസ്ഥിരത, സുസ്ഥിര വികസനം എന്നിവയ്‌ക്കായി ഏകോപിത ശ്രമങ്ങൾക്കായി സ്വീകരിച്ച നടപടികളെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുക കൂടിയാണ് ഈ ദിനം.

ആരോഗ്യവും സാമൂഹിക ഉൾപ്പെടുത്തലും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന, താങ്ങാനാവുന്നതും, സുസ്ഥിരവും, ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്നതും, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരവുമായ ഒരു ഗതാഗത മാർഗ്ഗമാണ് സൈക്ലിംഗ് എന്ന ആശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍, 2018 ജൂണ്‍ 3 ന് ഐക്യരാഷ്‌ട്രസഭ ഈ ദിനം അംഗീകരിച്ചു. ലോകം കടുത്ത കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധി, നഗര മലിനീകരണം, പൊതുജനാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ, ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധി എന്നിവയുമായി മല്ലിടുന്ന 2025 ൽ, സൈക്ലിംഗിന്റെ പ്രാധാന്യം എക്കാലത്തേക്കാളും വർദ്ധിച്ചു.

ഐക്യരാഷ്‌ട്രസഭയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, ലോകമെമ്പാടും ഓരോ വർഷവും 5 ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ വായു മലിനീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങൾ മൂലം മരിക്കുന്നുവെന്നാണ്. മിക്ക മരണങ്ങളും സംഭവിക്കുന്നത് മോട്ടോർ വാഹന മലിനീകരണം മൂലമാണ്.  അതേസമയം, ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ 2024 ലെ റിപ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ നഗര ജനസംഖ്യയുടെ 81 ശതമാനവും ഇപ്പോഴും വായുവിന്റെ ഗുണനിലവാരം WHO മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് താഴെയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്നാണ്.

മനുഷ്യൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മെക്കാനിക്കൽ ഉപകരണമാണ് സൈക്കിൾ, അതിന്റെ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗം തുച്ഛമാണ്, അതിന്റെ പ്രവർത്തനം ഒരു തരത്തിലുള്ള മലിനീകരണത്തിനും കാരണമാകുന്നില്ല. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരം കാണുക മാത്രമല്ല, ആരോഗ്യ പ്രോത്സാഹനം, സാമ്പത്തിക ലാഭം, നഗര ഗതാഗത പ്രശ്നം പരിഹരിക്കൽ എന്നിവയിലും ഇത് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കും.

യൂറോപ്യൻ സൈക്ലിംഗ് ഫെഡറേഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ഒരാൾ ഒരു ദിവസം 5 കിലോമീറ്റർ സൈക്കിൾ ചവിട്ടുകയാണെങ്കിൽ, പ്രതിവർഷം ശരാശരി 300 കിലോഗ്രാം കാർബൺ ബഹിർഗമനം ലാഭിക്കാൻ കഴിയും. ആഗോള താപനില വർദ്ധനവ് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഇത് നേരിട്ട് സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.

ആരോഗ്യപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിലും സൈക്കിൾ ഒരു അനുഗ്രഹമാണ്. പ്രമേഹം, ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം, ഹൃദ്രോഗം, പൊണ്ണത്തടി, മാനസിക സമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ ആധുനിക ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളുടെ എണ്ണം അതിവേഗം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഒരു മുതിർന്നയാൾക്ക് ഒരു ദിവസം വെറും 30 മിനിറ്റ് സൈക്കിൾ ചവിട്ടുന്നതിലൂടെ ഈ രോഗങ്ങളുടെ സാധ്യത 40 ശതമാനം കുറയ്‌ക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ്.

ബ്രിട്ടീഷ് മെഡിക്കൽ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പതിവായി സൈക്കിൾ ഓടിക്കുന്നവർക്ക് ഹൃദയാഘാതത്തിനും കാൻസറിനും സാധ്യത വളരെ കുറവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. 2023-ൽ യൂറോപ്പിൽ നടത്തിയ ഒരു സർവേ പ്രകാരം കൂടുതൽ ആളുകൾ സൈക്കിൾ ചവിട്ടുന്ന നഗരങ്ങളിൽ വിഷാദരോഗികളുടെ എണ്ണം 23 ശതമാനം കുറവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.

ഇന്ത്യ പോലുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് സൈക്കിൾ ഒരു വിപ്ലവകരമായ ഗതാഗത മാർഗ്ഗമായി മാറും. ഗ്രാമങ്ങളിലും അർദ്ധ നഗരങ്ങളിലും സൈക്കിളുകൾ ഇപ്പോഴും പ്രധാന ഗതാഗത മാർഗ്ഗമായി തുടരുന്നു. എന്നാൽ നഗരങ്ങളിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കാറുകളുടെയും ബൈക്കുകളുടെയും എണ്ണം സൈക്കിളിനെ മാറ്റി നിർത്തി. 2024 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെ 12 ശതമാനം കുടുംബങ്ങൾ മാത്രമാണ് പതിവായി സൈക്കിൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക്കിന് ശേഷം ഈ പ്രവണത മാറി. ലോക്ക്ഡൗൺ സമയത്ത്, പൊതുഗതാഗതം അടച്ചപ്പോൾ, ആളുകൾ സൈക്ലിംഗിലേക്ക് മടങ്ങാൻ തുടങ്ങി, പുതിയൊരു അവബോധം ഉയർന്നുവന്നു. സൈക്കിൾ പാതകൾ നിർമ്മിച്ചും സൈക്കിൾ പങ്കിടൽ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചും നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സർക്കാരുകൾ ഹരിത ഗതാഗതത്തിനായുള്ള പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്ര റോഡ് ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് 2025 ന്റെ ആദ്യ പാദത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ 31 സ്മാർട്ട് സിറ്റികളിലായി ആകെ 190 കിലോമീറ്റർ സൈക്കിൾ ട്രാക്കുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കൂടാതെ 12 നഗരങ്ങളിൽ പബ്ലിക് സൈക്കിൾ ഷെയറിംഗ് സിസ്റ്റം നടപ്പിലാക്കി.

ഈ ദിശയിൽ നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ നടത്തവും സൈക്ലിംഗും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്ന’ദേശീയ നോൺ-മോട്ടോറൈസ്ഡ് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് പോളിസി 2024-ൽ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് അംഗീകരിച്ചു. പുതിയ നഗരവികസന പദ്ധതികളിൽ സൈക്കിൾ ട്രാക്കുകൾ നിർബന്ധമാക്കാനും നിലവിലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുപുറമെ നിതി ആയോഗിന്റെ പിന്തുണയോടെ ആരംഭിച്ച സൈക്കിൾ ഫോർ ചേഞ്ച് ചലഞ്ച് നിരവധി നഗരങ്ങളെ സൈക്കിൾ സൗഹൃദമാക്കുന്നതിനും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ബെംഗളൂരു, പൂനെ, ചെന്നൈ, സൂറത്ത് തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങൾ ഇപ്പോൾ സൈക്കിൾ സൗഹൃദ മേഖലകളായി മാറുന്നതിലേക്ക് അതിവേഗം നീങ്ങുകയാണ്. എന്നിരുന്നാലും വെല്ലുവിളികൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സൈക്ലിസ്റ്റുകൾക്ക് ആവശ്യമായ സുരക്ഷിതമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ല. മിക്ക റോഡുകളിലും സൈക്കിൾ ട്രാക്കുകൾ ഇല്ല. അവയുള്ളിടത്തെല്ലാം അവ മോശമായി പരിപാലിക്കപ്പെടുകയോ കൈയേറ്റം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

കൂടാതെ അതിവേഗ വാഹനങ്ങൾക്കിടയിൽ സൈക്കിൾ യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ ഗുരുതരമായ ഒരു ആശങ്കയാണ്. നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോയുടെ 2023 ലെ റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ ഓരോ വർഷവും സൈക്കിൾ യാത്രക്കാർ ഉൾപ്പെടുന്ന റോഡപകടങ്ങളിൽ ഏകദേശം 7500 മരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. ഈ എണ്ണം കുറയ്‌ക്കുന്നതിന് സൈക്കിൾ ഗതാഗതത്തിന് പ്രത്യേക പാതകൾ, സൈക്കിൾ സിഗ്നലുകൾ, ഗതാഗത നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കൽ എന്നിവ ആവശ്യമാണ്.