492. പുരുഷാത്മികാഃ – പുരുഷനായി രൂപം പൂണ്ടവള്. സൃഷ്ട്യഭിവാഞ്ഛയുണ്ടായ ബ്രഹ്മചൈതന്യം പ്രകൃതിയും പുരുഷനുമായി രൂപപ്പെടുന്നത് മുന്നാമത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തില് പറഞ്ഞു. പ്രകൃതിയുടെ പ്രവര്ത്തനത്തിനു പ്രേരകനും സാക്ഷിയുമായി വര്ത്തിക്കുന്ന പുരുഷന് പ്രകൃതിയില്നിന്നു വേറല്ല. ഒരേ ചൈതന്യത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാവങ്ങളാണു പ്രകൃതിയും പുരുഷനും. ”ആസീത് പുരാ പൂര്വമേവ ഇതി പുരുഷഃ” എന്നു ശങ്കരാചാര്യര് പുരുഷനെ നിര്വചിക്കുന്നു.
മനുഷ്യരില് സ്ത്രീയോനിയില് ബീജാധാനം ചെയ്യുന്ന വിഭാഗത്തില്പ്പെട്ടവരെ പുരുഷന് എന്നുപറയും. പ്രപഞ്ച പ്രവര്ത്തനം അഭംഗുരമായി നടക്കാന്വേണ്ടി സൃഷ്ടിശക്തിയായ ദേവി തന്നെ പുരുഷനായും സ്ത്രീയായും രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു. സ്ത്രീയും പുരുഷനും ദേവിയുടെ രൂപഭേദങ്ങള് മാത്രം.
പുരുഷശബ്ദത്തിന് ആത്മാവെന്നും വിഷ്ണുവെന്നും ബ്രഹ്മാവെന്നും അര്ത്ഥമുണ്ട്. ജീവികളില് ജീവാത്മായി വര്ത്തിക്കുന്ന ചൈതന്യം ദേവിയാണ്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപത്തില് പ്രപഞ്ചത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തില് സംരക്ഷിക്കുന്നതും പരാശക്തിയായ മൂകാംബികാദേവി തന്നെയാണ്.
493. അനാദിനിധനാഃ – ഉത്പത്തിയും നാശവും ഇല്ലാത്തവള്. ആദിശക്തിയായ ദേവിയുടെ അനന്തവിഭൂതികളുടെ ഒരു സ്ഫുരണം മാത്രമാണ് പ്രപഞ്ചം. പ്രപഞ്ചത്തിന് ഉത്പത്തിയും നാശവുമുണ്ട്. സങ്കല്പംമാത്രംകൊണ്ടു ബ്രഹ്മാണ്ഡകോടികളെ സൃഷ്ടിച്ചു സംഹരിക്കുന്ന ദേവി ഉത്പത്തിക്കും നാശത്തിനും അതീതയാണ്.
494. പൂര്ണാഃ – പൂര്ണ്ണയായവള്, ഒരംശത്തിലും കുറവില്ലാത്തവള്. ദേശം, കാലം, വസ്തുക്കള്, ജീവികള് തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങള്കൊണ്ടു മാറ്റമുണ്ടാകാത്തവള്. ദേവിയില് നിന്നു ബ്രഹ്മാണ്ഡകോടികള് ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ദേവി പൂര്ണ്ണയായിത്തെന്നെ തുടരുന്നു. ഒരു വിളക്കിന്റെ നാളത്തില്നിന്ന് എത്ര ദീപങ്ങള് കത്തിച്ചാലും വിളക്കിന്റെ നാളത്തിലു മങ്ങലോ കുറവോ ഉണ്ടാകാത്തതുപോലുള്ള അത്ഭുതപ്രതിഭാസമാണിത്.
”പൂര്ണമദഃ പൂര്ണമിദം പൂര്ണാത് പൂര്ണമൃദച്യതേ
പൂര്ണസ്യ പൂര്ണമാദായ പൂര്ണമേവാവശിഷ്യതെ”
എന്ന് ഉപനിഷത്തുകള് ഈ പൂര്ണതയെ വാഴ്ത്തുന്നു.
മനുഷ്യരും ദേവന്മാരും എല്ലാം അപൂര്ണരാണ്. അവരുടെ പ്രവൃത്തികള് പൂര്ണമാകണമെങ്കില് പൂര്ണയായ ദേവിയുടെ ആവേശം ഉണ്ടാകണം. അതുകൊണ്ട് ദേവിയെ പൂര്ണാത്മികയായും പരിപൂര്ത്തികയായും പുരാണകര്ത്താക്കള് സ്തുതിക്കുന്നു.
